Safra Kesesi Taşı

Güncelleme tarihi: 25 Eki 2020


Safra kesesi taşı, karaciğerde üretilerek bağırsağa dökülen bir salgıdır. Yağların ve yağda eriyen vitaminlerin emiliminde rol oynar. Her gün karaciğerde ortalama 600 ml safra üretilir ve ana safra kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına dökülür. Safra kesesi karın sağ üst tarafında yer alan karaciğerin alt yüzüne yapışık  bir organdır. Küçük bir kanalla ana safra kanalına bağlantılıdır. Başlıca görevi; karaciğerin ürettiği safranın bir kısmını  depolamak, yoğunlaştırmak ve sindirim sırasında yeniden bağırsağa salgılanmaktır. Mideye gıda gelişini takiben kasılarak yarım saat içinde içeriğinin yarıdan çoğunu bağırsağa boşaltır ve bir saat içinde yeniden toplar. Karaciğer ürettiği safranın bir kısmını da, safra kesesine ihtiyaç duymaksızın, doğrudan bağırsağa gönderebilir. Safra kesesi yokluğunda safranın tamamı ana safra kanalı aracılığıyla bağırsağa iletilebilir. Bu nedenle safra kesesi yaşam için vazgeçilmez bir organ değildir.


Safra Taşı Oluşumu

Safra kesesindeki sıvıda yer alan çökeltilerin zamanla büyümesi ve taş oluşumuna neden olması ile safra kesesi taşları ortaya çıkar. Bu taşlar, safra kanallarında çökeltilerin bir araya gelerek oluşturdukları sert kristal yapıda olurlar. Genellikle kolesterol taşları olarak da bilinirler. Zaman zaman kan temelli bazı hastalıklara bağlı olarak bilurubin taşları olarak da oluşabilirler. Safradaki bileşenlerin azalması ya da artması, akışkanlığının bozulması ya da tortu bırakması sonucu meydana gelirler. Obezite, hızlı kilo verme, çok doğum yapma, östrojen bazlı ilaçların sık kullanımı, diyabet , bazı kan hastalıkları, siroz, gibi farklı nedenlere bağlı olarak da ortaya çıkabilirler. Safra kesesi taşı kadınlarda, sarışınlarda ve beyaz tenlilerde daha sık gözlenir. Genetik eğilim söz konusudur. Bazı antibiyotik türlerinin erken çocukluk döneminde sık kullanılmasının safra kesesinde taş oluşumunu arttırdığı gözlenmiştir.