Paratiroid Hastalıkları

Güncelleme tarihi: 25 Eki 2020


Paratiroid hastalıkları ; endokrin sistemin tiroidin arkasında yer alan küçük bezleridir. Normalde bir pirinç tanesine yakın büyüklük ve şekilde dört adet bez vardır. Paratiroid bezlerinin temel görevi vücudumuzdaki  kalsiyum seviyesini düzenleyerek sinir ve kas sistemlerimizin düzgün fonksiyon görebilmesini sağlamaktır. Kalsiyum kasların kasılmasını sağlayan ana elementtir. Kalsiyum seviyeleri aynı zamanda sinirler arasında elektriksel akımın normal iletiminde de çok önemlidir. Kalsiyum bu iki önemli fonksiyonunu bilmek, insanların kalsiyum seviyeleri 8.5’in altına düştüğünde neden parmak uçlarında karıncalanma gibi bir his duyduklarını ve neden parmak kaslarında kramplar olduğunu anlamaya yardımcı olur. Benzer şekilde, çok yüksek kalsiyum seviyeleri kişinin bitkin hissetmesine, uykusunun bozulmasına, kolay sinirlenmesine ve hatta hafızasında zayıflamaya neden olabilir.

Kandaki kalsiyum seviyeleri çok düşük olduğunda, paratiroid hücreleri bunu hisseder ve daha fazla paratiroid hormonu üretir. Paratiroid hormonu kana salındığında, kandaki kalsiyum seviyelerini artırmak için belli yerlerde etki göstermek üzere dolaşır (kemiklerden kalsiyumu kana serbestlemek gibi).

Paratiroid bezlerinin önemli hastalığı bir veya daha fazla paratiroidin aşırı aktivitesidir; bu da hiperparatiroidizm olarak adlandırılır.


PARATİROİD ADENOMU

İyi huylu paratiroid tümörlerinin diğer adı adenomdur. Paratiroid tümörlerinin % 95’i iyi huyludur. Bunlar çevre dokulara yayılım yapmayan, kendi kapsülünün dışına asla çıkmayan, kan ya da lenf damarları yoluyla vücudun başka yerlerine yayılmayan tümörlerdir. Paratiroid adenomu hastalığında üretilen parathormon miktarı (PTH) artar, bu da kandaki kalsiyum miktarının yükselmesine neden olur. Hastalarda hiperkalsemiye bağlı semptomlar gözlenir.

Kanda kalsiyum yüksekliği düşünülmedikçe tanısı zor konabilen bir hastalıktır. Halsizlik, bitkinlik, tüm vücutta özellikle kollarda ve bacaklarda ağrılar en sık rastlanan şikayetler arasındadır. Kanda  kalsiyum yüksekliğinin belki de en somut bulgusu, hastanın böbrek taşı düşürmesidir. Ancak bu durum her hastada görülmez.  Diğer bulgular arasında eklem ağrıları ve kas krampları, karın ağrısı, bulantı, kusma, çok su içme, aşırı idrar yapma, bilinç bulanıklığı ve kas güçsüzlüğü sayılabilir.

Hiperkalsemi nedenli gelişebilen hastalıklarda vardır. Bunlar arasında peptik ülser, depresyon, kalp ritm problemleri, osteoporoz, eklem problemleri, pankreas iltihabı örnek olarak verilebilir. Bu tip hastalıkları olan hastalarda sebep araştırılırken mutlaka hiperparatiroidi ve kan kalsiyum yüksekliği ile kendini gösteren hastalılar ayırıcı tanıda düşünülmelidir.

Paratiroid adenomunun tedavisi cerrahidir. Ameliyat öncesi yapılan, klinik muayene, kan tahlilleri, ultrasonografi, sintigrafi, vb. gibi radyolojik testlerde adenomun tanısı konulur ve yeri tespit edilir.

Ameliyat öncesi yapılan radyolojik testlerde adenomun yeri tespit edilememesi cerrahın işini zorlaştırır. Bazen milimetrik boyutlarda olabilen adenomu bulmak için ince ve sabırla çalışmak gerekir. Bazen de, boyunda yapılan kesinin genişletilmesi gerekir. Ancak adenomun ameliyat sırasında  bulunamama olasılığı da her zaman vardır.


PARATİROİD KANSERİ

Kötü huylu paratiroid tümörlerinin diğer adı paratiroid kanseridir. Oldukça ender görülürler. Paratiroid bezindeki kitlelerin kanser olma ihtimali %5 üzerinde değildir. Paratiroid kanserinin diğer kanserlerden  farkı, hastanın hayatını tümörün kendisinin değil, tümöre bağlı olarak gelişen yüksek kalsiyum düzeylerinin tehdit etmesidir. Paratiroid kanserinde kanda kalsiyum düzeyleri çok yükselir. Bu kalp kasında kasılma bozukluklarına sebep olarak ani kalp durmasına neden olabilir.

Paratiroid bezi kanserinin tedavisi cerrahidir. Eğer lenf bezi yayılımı yoksa, paratiroid bezi yapışık olduğu tiroid lobu ile birlikte çıkarılmalıdır. Lenf bezi yayılımı varsa o tarafa boyun diseksiyonu gerekir.

Operasyon hakkında daha detaylı bilgi almak için burayı tıklayıp bize ulaşabilir ya da kliniğimizi ziyaret edebilirsiniz.

19 görüntüleme

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Guatr